ĐỀN CẢ

Thứ hai - 31/03/2014 23:07
TƯ LIỆU ĐỀN CẢ THƯỜNG NGA - CAN LỘC - HÀ TĨNH

Thờ bà Trần Thị Ngọc Hào được coi là bà Bạch Ngọc hoàng hậu (vợ Trần Duệ Tông) thường tình dân chúng được gọi là “Đức Thánh Mẹ”. Bạch Ngọc hoàng hậu là người tài năng, chí khí dân tộc cao lại có công lớn, chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng vườn, tích trữ lương thực, tiền của từ vùng Hương Sơn, Đức Thọ đến Thường Nga – Lai Thạch - Huyện Can Lộc, tổ chức xây dựng hậu cứ vững chắc tiếp kế cho vua Lê đánh giặc ngoại xâm.

Nhớ công ơn bà những vùng đó đã lập đền chùa để thời Hoàng Hậu, trong đó có một số đền ở xã Thường Nga ta thờ như đền Cựa Động, miếu Nhà Bà, đền Động Đá đều thờ bà… mà đền Cả làng Thường Nga là một đền tập hợp tất cả các thần của các đền trong xã rước về đền Cả để cúng tế,…

Căn cứ vào lịch sử Đảng bộ xã Thường Nga xuất bản năm 2009 những căn cứ tổng hợp bằng văn bản hoặc bằng miệng của những người đã cung cấp cho Ban sưu tầm chúng tôi xin được tổng hợp lại có hệ thống của 2 đền nói trên để toàn thể mọi người tham khảo và bổ sung thêm những tư liệu có liên quan đến đền Cả và đền Làng Láng để được tư liệu hoàn thiện hơn.

Xin trân trọng cảm ơn!

TƯ LIỆU ĐỀN CẢ

Đền Cả là đền được rước thần tất cả các đền trong xã về đền Cả để tế lễ vào ngày 12/6 hàng năm (AL).

Vị trí xây dựng: Tại khu vực Nhà Niên thuộc vùng đất xóm Chùa Hội, phía đông giáp đường bờ vùng của xóm, phía tây giáp kênh Tùng Đình, phía Nam giáp ruộng lúa, phía Bắc giáp đường liên hương. Được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVII.

Đền được xây trước có một hồ bán nguyệt thả sen và xây một giếng thùng cạnh phía đông hồ, tiếp bờ hồ cách con đường nhỏ xây tường có 1 cổng tam quan chính, 2 cột chùa nanh cao, 2 cổng phụ đắp hình vai ngựa, hình lính cầm binh khí gác, qua sân nhỏ là một nhà gỗ lợp ngói, thưng ván, 2 hồi có vẽ các hoa, cây cảnh, gọi là nhà hoa.

Qua 1 sân nhỏ có lập 3 cái điện bằng gỗ kiến trúc như đền Cựa Động trang trí tế khí có chạm trổ lợp ngói, xung quanh là lòi cây, chủ yếu là cây trúc, mặt đền hướng về phía Nam, cách hồ chính diện và cổng tam quan có 1 cây đa cổ thụ, chùa rất uy nghiêm, có ghi 4 chữ “Ngất niên thiên trị” đền này rất thiêng, thờ cúng tục truyền thờ thuỷ thần và các vị thành hoàng làng.

Có một truyền thuyết rằng: Sau khi làng đã xây xong đền, chưa biết thờ thành hoàng nào bèn cử một công dân thuộc họ Đường Đăng hay họ Nguyễn Công gì đó xuống Nghi Xuân giả làm hành khất để ghi chép lại di hiệu đưa về cúng tại đình làng nhưng không rõ, chủ yếu là lấy di hiệu của thần Động Đá và thần Cựa Động để cúng.

Di hiệu thành hoàng xã là di hiệu thần cựa Động, thần Động Đá như sau:

Di hiệu: khai sơn phá thổ hộ quốc bạch y công chúa vua bà song đồng ngọc nữ hộ giá cần vương, sắc phong thượng thượng đẳng thần.

Hàng năm cứ đến ngày 12/6 âm lịch là xã tổ chức rước thần của các đền trong xã về đền Cả để tế lễ.

Đó là những tư liệu cơ bản về đền Cả mà chúng tôi đã sưu tầm được.

Tư liệu về đình làng Thường Nga:

Trước đây xây dựng cùng chùa nền đình ở trường cấp 2 cũ, đình là nơi hàng năm vào ngày 12/6 âm lịch làng xã tổ chức trống chiêng, cờ lọng, kiệu bát âm khởi hành từ đình trung ra đền Cả, các vị thần về tế lễ gọi là lễ khai hạ, rước thần qua các đường sau: đường nghinh thần đi qua đồng Ao Trùa, Cơn Trai ra đến Đền Cả. Hiện nay đình còn 3 gian tại khu vực trường cấp 2.

Văn tế thành hoàng như sau: (cúng Nôm ở các đền chùa miếu mạo được áp dụng tại Miền Bắc là phổ thông theo văn cúng này)

- Kính lạy hoàng thiên hậu thổ chư vị tôn thần.

- Ngài kim niên đường cai thái thế chi đức tôn thần.

- Ngài bản cảnh thánh hoàng chư vị đại vương.

Hôm nay là ngày…tháng…năm…

Hương tử chủ lệ là:….

Ngụ tại: xóm… xã…huyện….tỉnh

Kính nghi lễ đức đại vương nhận mệnh thiên đình giáng lâm ở nước Việt Nam làm bản cảnh thánh hoàng chủ trì một phương, bấy nay ban phúc lành che chở cho dân, nay hương tử chúng con thành tâm dâng lên lễ bạc, hiến lễ hương hoa nến oản, cầu mong đức bản cảnh thành hoàng chư vị đại vương chứng giám, rủ lòng thương xót, phù hộ che chở cho chúng con muôn dân mọi sự tốt lành, lắm tài nhiều lộc, an khang thịnh vượng, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm. Giải tấm lòng thành, mong được che chở.

Cẩn tấu!

* Tư liệu về đền Làng Láng:

Được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVIII, vị trí tại xóm Trà Liên và Văn Minh, đền được xây dựng như sau: có thượng điện, trung điện, bái đường, có tam quan, có cột chùa nanh, có nghê chầu, có lính gác, có bạch mã, ngựa hồng thích thố, đền thờ hai vị thần có phong sắc của vua ban như sau:

Một là: Bản thần thuộc cao các đại vương lịch tước ba phong, nghỉ tự thượng thượng đẳng thần.

Hai là: Bản thuộc luyện sơn lịch tước bao phong mỹ tự trung đẳng thần.

Ngày tế 12/6 âm lịch hàng năm làng rước các vị về đình để làm lễ kỳ phúc.

Trên đây là những tư liệu cơ bản rất mong được toàn thể nhân dân tham gia đóng góp thêm (còn khi tiến hành xây dựng thì tuỳ theo khả năng thực tế để tổ chức, cụ thể các ngày tế lễ khi đã hoàn thành đền chúng tôi sẽ đệ trình phương án tiếp theo)

 

sytrungyamaha

Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: đền cả

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Đang truy cậpĐang truy cập : 20

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 19


Hôm nayHôm nay : 60

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 41020

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 14801352


Từ :Đường Văn Quỳnh
Đến :Người yêu thơ
(Mail :yeutho@ngaloc.org)
Gửi lúc :16.10.2014 10:37

Câu lạc bộ thơ xã Thường nga thông báo :
CLB Thơ xã nhà chuẩn bị ra tập san :
'' Mừng Đảng-Mừng xuân - Mừng quê hương đổi mới'' Đang cần nhiều bài viết về quê hương của con em xa quê .Những người mà Thường nga một thời tràn đầy ký ức hãy đóng góp suy nghĩ của mình cho tập san thêm phần phong phú.Ban biên tập nhận tất cả các thể loại ,thơ ,ca,hò,vè,văn xuôi,hồi ký ,chuyện kể về kỷ niệm về Thiên nhiên - con người Thường Nga. Nếu con,em có nhiệt tình - Bài viết xin gửi về ông Quỳnh trước tháng 12 năm Giáp ngọ

Ban biên tập xin cảm ơn


Bạn đang sống ở đâu?

Nga lộc

Miền bắc

Miền Trung

Miền Nam

1 nơi khác

Hotline : 0898616555